Wprowadzenie powszechnego Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) budzi liczne wątpliwości podatników, w tym w zakresie obowiązków związanych z dokumentowaniem sprzedaży dokonywanej na rzecz rolników ryczałtowych. W tym kontekście warto zwrócić uwagę na interpretację Dyrektora KIS z 04.03.2026 r., sygn. 0114-KDIP1-3.4012.928.2025.1.LM, w której organ ten rozstrzygał, czy dokonanie sprzedaży towarów lub usług rolnikowi ryczałtowemu posługującemu się PESEL wiąże się z obowiązkiem udokumentowania takiej transakcji fakturą wystawioną w KSeF.
W opisie zdarzenia przyszłego wniosku o wydanie interpretacji Spółka wskazywała, że w ramach prowadzonej działalności dokonuje sprzedaży towarów i usług m.in. na rzecz rolników ryczałtowych, którzy nie posługują się numerem NIP. Sprzedaż ta jest ewidencjonowana przez Spółkę przy użyciu kasy rejestrującej, zgodnie z art. 106i ust. 6 ustawy o VAT. Spółka wystawia do takiej sprzedaży paragon fiskalny, a następnie - niezależnie od żądania rolnika - wystawia fakturę VAT do tego paragonu. Paragon jest dołączany do egzemplarza faktury pozostającego w dokumentacji Spółki.
W związku z powyższym, we wniosku o wydanie interpretacji Spółka powzięła wątpliwość, czy wyżej wskazane faktury wystawiane do paragonów fiskalnych dla rolników ryczałtowych powinny być przesyłane do Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Spółka zadała pytanie:
„Czy Spółka, wystawiając faktury dokumentujące sprzedaż towarów i usług na rzecz rolników ryczałtowych, którzy nie są zarejestrowanymi podatnikami VAT czynnymi i nie mają obowiązku posługiwania się numerem NIP (ich identyfikatorem podatkowym jest numer PESEL), będzie zobowiązana do wystawiania tych faktur w postaci ustrukturyzowanej i przesyłania ich do krajowego systemu e-faktur (KSeF)?”.
W ocenie Spółki, co do zasady, przedmiotowe faktury wystawiane na rzecz rolnika ryczałtowego powinny być traktowane podobnie jak faktury „konsumenckie”, w związku z czym nie muszą być obligatoryjnie wystawiane z użyciem KSeF. Z przedstawionym przez Spółkę stanowiskiem nie zgodził się Dyrektor KIS, wskazując, że bez znaczenia w kontekście obowiązku wystawiania faktur w KSeF dokumentujących sprzedaż do rolnika ryczałtowego pozostaje okoliczność, że identyfikatorem podatkowym nabywcy będącego rolnikiem jest numer PESEL. Jak argumentował organ, biorąc pod uwagę zawartą w ustawie o VAT definicję działalności gospodarczej uznać należy, że działalność rolnicza (art. 2 pkt 15 ustawy o VAT) mieści się w pojęciu działalności gospodarczej, zaś rolnik ryczałtowy jest podatnikiem VAT. W konsekwencji, mając na uwadze, że:
to w przypadku wystawienia faktury na rzecz rolnika ryczałtowego, którego identyfikatorem jest PESEL, Spółka będzie miała obowiązek wystawienia faktury ustrukturyzowanej w KSeF i przekazania takiej faktury rolnikowi w sposób z nim uzgodniony.
Podsumowując, Dyrektor KIS jednoznacznie wskazał, że faktury dokumentujące sprzedaż dokonywaną na rzecz rolników ryczałtowych powinny być wystawiane za pośrednictwem KSeF (nawet w przypadku nieposiadania przez rolnika ryczałtowego numeru NIP). W praktyce, takie stanowisko może w szczególności wpływać na podmioty, które decydują się na wystawianie faktur poza KSeF w relacji B2C. W świetle przytoczonej interpretacji, na gruncie KSeF takie podmioty powinny rozróżnić podejście stosowane do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych posługujących się PESEL (co w praktyce może być obarczone trudnościami). Należy pamiętać, że od 1 stycznia 2027 r. naruszenie obowiązku wystawienia faktury przy użyciu KSeF objęte zostanie karą, która może wynieść nawet do 100% VAT wskazanego na fakturze.
kontakt: Magdalena Chmielewska-Cholewa, doradczyni podatkowa
email: magdalena.chmielewska@kdcp.pl